Creative Commons – pewne prawa zastrzeżone

Coraz częściej na polskich stronach www można zauważyć logo "Creative Commons - pewne prawa zastrzeżone". Jak podaje Wikipedia: "Creative Commons — organizacja typu non-profit, która postawiła sobie za zadanie uzyskanie kompromisu pomiędzy pełną ochroną praw autorskich a niczym nieskrępowanym korzystaniem z twórczości innych osób. Głównym celem organizacji jest stworzenie umiarkowanych, elastycznych zasad w obliczu coraz bardziej restrykcyjnych domyślnych reguł prawa autorskiego, które stawiają coraz większe bariery wolnemu przepływowi informacji". Creative Commons została utworzona w roku 2001. W kwietniu 2005 rozpoczął działalność polski oddział Creative Commons, który na swojej stronie www http://creativecommons.pl umieścił hasło przewodnie: "Udostępniaj swoją twórczość na jasnych, przyjaznych zasadach – na licencjach CC". Aby najtrafniej i wyraziście opisać owe zasady, jakimi kieruje się CC - posłużę się kolejnym cytatem ze strony polskiej filii CC: "Creative Commons oferuje twórcom licencje, które pozwalają im zachować własne prawa i jednocześnie dzielić się swoją twórczością z innymi. Naszym celem jest stworzenie alternatywy dla istniejącego systemu prawa autorskiego, który ogranicza możliwość tworzenia i korzystania z dóbr kultury. Licencje Creative Commons działają na zasadzie “pewne prawa zastrzeżone” – granice dozwolonego użytku są szersze i wyraźniejsze niż te wytyczone na zasadzie 'wszelkie prawa zastrzeżone'. Creative Commons szanuje prawo twórców do określenia stopnia, w jakim chcą się dzielić swoją twórczością z innymi. Jednocześnie zachęca do tworzenia wspólnej kultury, której elementy mogą być swobodnie wymieniane i zmieniane. Działamy nie dla zysku, wszystkie oferowane przez nas licencje i narzędzia są dostępne za darmo. Jednym z zadań Creative Commons jest też edukacja prawnicza – zwiększenie świadomości wpływu systemu własności intelektualnej na kulturę i społeczeństwo, ale także zwiększenie zrozumienia i poszanowania dla prawa i cudzej twórczości". Szerszy obraz istoty sprawy ukazuje inny fragment tekstu, opublikowanego przy okazji konferencji naukowej "Czy wolna kultura jest legalna? - Licencje Creative Commons w polskim prawie autorskim", która odbyła się w kwietniu 2008 roku na Uniwersytecie Warszawskim: "Licencje Creative Commons znajdują zastosowanie zarówno w świecie nauki i edukacji, jak i w świecie kultury. Korzystają więc z nich z jednej strony czołowe instytucje akademickie w ramach ruchu na rzecz otwartego dostępu (Open Access), z drugiej niezależni twórcy (na przykład tysiące muzyków zrzeszonych w serwisie Jamendo), a nawet amatorzy – na przykład miliony fotografów korzystających z popularnego serwisu Flickr. Na świecie udostępniono na licencjach Creative Commons w sumie kilkadziesiąt milionów utworów. W Polsce licencje są wykorzystywane między innymi w Wikipedii, największym w Polsce oddolnym projekcie edukacyjnym.[...] Stale rośnie wykorzystanie licencji Creative Commons i rozwija się sfera wolnej kultury. Termin wolna kultura obejmuje zjawiska związane ze swobodną współpracą nad tworzeniem oraz kreatywnym wykorzystaniem dóbr niematerialnych. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat doszło do jej gwałtownego rozwoju, do czego impulsem było upowszechnienie się komputerów i Internetu. Inspiracją dla wolnej kultury był ruch tak zwanego wolnego oprogramowania". Na stronie głównej wspomnianego wyżej polskiego serwisu CreativeCommons.pl znajdują się buttony z pożytecznymi linkami, które szczególnie polecam twórcom, zainteresowanym licencjami CC (Wybierz licencję dla swojej twórczości) oraz odbiorcom ich dzieł, uwolnionych od ochrony w dotychczasowym rozumieniu, do strony Search by Creative Commons. Dział "Informacje o CC i licencjach" szczegółowo mawia Licencje Creative Commons, w tym licencje standardowe i dodatkowe. Specjalny odnośnik kieruje do działu "Wybór licencji", gdzie omówiono "Wersje polskie licencji CC" (link obok). Więcej na pokrewne tematy - w kolejnych wpisach.
Sie 8, 2009 by